Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
...Кәнддән гајыданда Нәриманабадын чыхышында полис постунун гурулдуғуну, әразијә автобусларла полисләрин ҝәтирилмәсинин шаһиди олдуг. Дүнән репортаж чапа һазырланаркән хәбәр алдыг ки, һәбсдә олан 5 нәфәр дә бу ҝүн азад едиләҹәк. Сакинләр дејир ки, әҝәр онлар азад олунмаса, аксијалар давам етдириләҹәк.
Биз кәнддә оларкән мүлки ҝејимли бир шәхс сакинләрлә данышыг апарырды. О, сакинләрә өзүнүн ДСХ-нын нүмајәндәси кими тәгдим етсә дә кимлијини демирди. Билдирирди ки, кәндә рәһбәрлијинин ҝөстәриши илә ҝәлиб. Ҝәлишинин сәбәбини бирбаша ачыгламаса да долајысы илә сакинләрин онлардан шикајәт етмәмәсини истәјирди. Бизә дә һәр һансы бир ачыглама вермәкдән гәтијјәтлә имтина етди (мусават.ҹом сајтында Нәриманабаддан һазырладығымыз видеорепортажда да таныш ола биләрсиниз).
Таријел Ҹавадовун анасы Таһирә ханым ҝеҹә-ҝүндүз оғлундан хәбәр ҝөзләјир: “Оғлумун нә өлүсүнү, нә дә дирисини вермәдиләр. Һеч олмаса ҹамаата чөрәк версинләр. Дәнизә ҝетмәјә иҹазә вермирләрсә, онда иш јери ачсынлар. Итән оғлумун 2 көрпәси вар, јашадыглары ев пис ҝүндәдир. Мән гапыларда ишләмәклә онлары биртәһәр сахламаға мәҹбурам. Аллаһ бу һагсызлығы јердә гојмајаҹаг”.
Кәнддә өвладлары 5 ил өнҹә дәниздә гајыгла иткин дүшмүш валидејнләрлә дә ҝөрүшдүк. Елшән Әлијев вә Таријел Ҹавадов адлы ҝәнҹләр 2006-ҹы илдә дәниздә јоха чыхыблар. Бу ҝүнәдәк онларын нә өлдүсүндән, нә галдысындан хәбәр јохдур. Елшән Әлијевин атасы Фәрһад Әлијев оғлунун “корабл” тәрәфиндән дәниздә батырылдығыны дүшүнүр: “Елшән 1986-ҹи ил тәвәллүдлү иди. Һәрби хидмәтини јеринә јетирмишди. Еколоҝија Назирлијиндән дә балыг тутмаг үчүн лисензија алмышды. 146 нөмрәли гајыгла дәнизә чыхмышдылар. Ушаглар ҝетдиләр вә ҝери дөнмәдиләр. Бизә дедиләр ки, Дөвләт Сәрһәд Хидмәтинин ҝәмиси онлары батырыб. Өзү дә ДСХ-нин разылығы илә дәнизә чыхмышдылар. Һәтта бир дәфә ону тутуб ҹәримәләмишдиләр. Версијамыз одур ки, онлары ”корабл" батырыб. Бу ишлә бағлы Дахили Ишләр Назирлијиндә ахтарыш иши вар. Бизә индијәдәк һеч бир сөз дејилмәјиб. Өзүм дә Ы груп әлиләм, ишләмирәм".
“Бизим ушагларымызы “корабл” батырыб”
Кәндә гошун јеридиләркән хәсарәт алан Раһил Әлијевә баш чәкдик. Онун сөзләринә ҝөрә, Гызылағаҹ Дөвләт Горуғунда ишләјир: “Мән һеч балыгчы дејиләм, горугда ишләјирәм. Ахшам ишдән чыхыб евә ҝәлирдим ки, кәнддә гошунлары ҝөрдүм. Сонрадан билдим ки, 17 зиреһли машынла кәндә басгын олуб. Дәһшәтли вәзијјәт иди. Дахили Гошунларын әсҝәрләри арвад-ушаға бахмырдылар, ким габагларыны чыхырдыса вурурдулар. Һеч белә мүсибәт олмамышды. Резин ҝүлләләр атырдылар, кәндимиз һәмин ҝүн Суријаја, Ливијаја, Бенгазијә охшајырды. Мәни зиреһли машынла вурдулар, әлим вә ајағым сынды. Касыб адамам, бүтүн мүалиҹә хәрҹләрини дә өз ҹибимдән чәкмишәм”.
Һәбсдәки Каинат Аббасзадәнин анасы дејир ки, хәстә оғлу үч ҝүндүр аҹ-сусуз тәҹридханада сахланылыр: “Оғлум әсҝәрлијә дә апармајыблар, ҹијәрләри хәстәдир. Вәрәм диспансериндә мүалиҹә олунур. О һеч дәнизә ҝедән дејил, балыг тутмагла бир манат да газанмајыб”.
Һәбс олунан Ҹаваншир Исмајыловун баҹысы Маһирә Исмајылова гардашынын ҝүнаһсыз олдуғуну дејир: “Ҹаваншир тор јығмагла аиләсини доландырыб. Јазығы һеч нәдән тутуб апарыблар. Бу ҹамаатын нә ҝүнаһы вар? Бу кәнддә тәк доланышыг балыгдан чыхыр. Ону да бизә чох ҝөрүрләр. Бизи һәдәләјирләр, горхудурлар. Һәмин ҝеҹә кәнд мүһарибә мејданына чеврилмишди. Үстүмүзә гошун ҝәлмишди, әлијалын ҹамааты гырыб өлдүрмәк истәјирдиләр. Имкан версинләр бир тикә чөрәк газанаг. Чарәсиз һалдајыг”.
Сакинләр дејирләр ки, ДСХ рәсмиләри наркотики кимләрин сәрһәддән кечирдијини јахшы билирләр. Нәриманабаддан олан балыгчылары да дәнизин дәринликләринә она ҝөрә бурахмырлар ки, кимсә наркотик гачагмалчыларыны, онларын ҝәмиләрини вә һәмин ҝәмиләри мүшајиәт едән ҝәмиләри ҝөрмәсин.
“Кәндимиз һәмин ҝүн Бенгазијә охшајырды...”
Гәсәбә сакини Самир Ағакишијев дејир ки, 2 милдән (1 мил 1,6 км-дир-ред.) узаға ҝетмәјә имкан верилмир: “Дәнизин 2 миллик сәвијјәсиндә балыг чыхмыр. Ән азы 10 мил ҝетмәк лазымдыр. Адыны да гојублар ки, Иранла сәрһәддән наркотик кечир. Әҝәр наркотик кечирсә, онда сиз нә ишлә мәшғулсунуз? Гајыглары радарла мүәјјән едә билирләр. Әҝәр кимсә гајыгла Иран сәрһәдини кечиб бизим суларымыза ҝәлирсә, наркотик кечирирсә, ону тутуб ҹәзаландырсынлар. Биз Иранла сәрһәддә ҝедиб чатмырыг. Дәнизә чыхмамышдан әввәл Дөвләт Сәрһәд Хидмәтинин әсҝәрләри бизим нә гәдәр бензин ҝөтүрдүјүмүзү јохлајыр. 20 литрдән артыг бензин ҝөтүрәндә артығыны биздән алырлар. Һәмин 20 литрлә истәсәк дә Иран суларына, нејтрал сулара ҝедиб чыха билмәрик. Дөвләт Сәрһәд Хидмәтинин ән ағыллы адамлары ҝәлсинләр Нәриманабада. 40 литр бензин ҝөтүрүб бизим гајыгла ҝедәк дәнизә. Өзләри дә ҝөрәҹәкләр ки, 40 литр бензинлә сәрһәддә чатмаг мүмкүн дејил. Бу ојунлары өз марагларына ҝөрә башымыза ҝәтирилир. 15 декабр китаба салынаҹаг тарихдир. Ҝетмәјә башга јеримиз јохдур. 20 јанвар һадисәләри 15 декабрда бу кәнддә тәкрарланды. Бизә иш јери, фабрик, мүәссисә ачылсын”.
Нәриманабадлылар нәглијјат назири Зија Мәммәдовдан кәндин јол проблемини һәлл етмәји, Дөвләт Нефт Ширкәтинин президенти Рөвнәг Абдуллајевдән исә газ чәкилмәсини истәдиләр: “Өлкә башчысындан хаһиш едирик ки, бурда иш јерләри ачылсын. Чүнки балыг тутуб сатмагдан башга ҝәлир јеримиз јохдур. Һәјатымызы рискә атыб балыг тутмаға ҝедирик. Кимләрсә исти кабинетләриндә отуруб бизә хәраҹ кәсир, үстәлик үстүмүзә гошун да ҝөндәрир”.
Өјрәндик ки, балыгчылар 200 манат “һагг”ла разылашмајыб дејә белә вәзијјәт јараныб. Сакинләрин сөзләринә ҝөрә, һәрби ҝәминин командири дә онлардан рүшвәт алыр. “Дејирләр ки, 200 манат өдәмәсәниз, ”кораблла" үстүнүздән кечәҹәјик" - дејә балыгчылардан бири әлавә едир.
Етиразчылар бүтүн бу һәнҝамәнин, кәндә гошун јеридилмәсинин тәк бир сәбәбинин олдуғуну иддиа едирләр: “Кәнддә 400-500 балыгчы гајығы вар. Әввәлләр һәр гајыгдан 150 манат ”һагг" истәјирдиләр, инди 200 маната галдырыблар. Нәзәрә алмырлар ки, күләкли һаваларда дәнизә чыха билмирик. Гајығын мотору хараб оланда еһтијат һиссәләрини дә од гијмәтинә алырыг. Дөвләт бизә һеч нә вермир. Гајыгларын бөјүк һиссәсини банклардан ҝөтүрүлән кредитләр һесабына алмышыг. Билмирик банкларын кредитләрини өдәјәк, аиләмизи сахлајаг, јохса исти кабинетләриндә отуруб башымыза ојун ачанлара пај-пүш ҝөндәрәк. Бизә иш версинләр".
Бу һәнҝамә 200 манат “һагг”а ҝөрә имиш
Диҝәр һәмјерлиләри дә онун дедикләрини тәсдигләдиләр. Биз кәнддә оларкән балыг овундан јениҹә гајытмыш Фәрагәт Әлијевлә дә сөһбәтләшдик. О, бунлары сөјләди: “Бу дәгигә дәниздән ҝәлирәм. Мәни ”корабл" (нәриманабадлылар Дөвләт Сәрһәд Хидмәтинә (ДСХ) мәхсус һәрби ҝәмини белә адландырыр-мүәл.) говурду. Дејирләр ки, 2 милдән узаға ҝетмәк олмаз. Ҝетдим ҝөрдүм торларымы да јығышдырыблар. Белә мәлум олур ки, Еколоҝија Назирлијинин ишини Дөвләт Сәрһәд Хидмәти ҝөрүр".
Јерли ҹамаат тәләб едир ки, ајын 15-дә кәндә Дахили Гошун бөлмәләри јеридән, резин ҝүлләләрдән, електрошокдан, ҝөзјашардыҹы истиот газындан истифадә едәнләр ҹәзаландырылсы
