Сејид Мүртәза һиҹри-гәмәри тәгвими илә 355-ҹи илин рәҹәб ајында Бағдад шәһәриндә дүнјаја ҝөз ачыб. Ады Әли, ләгәби Әбүлгасымдыр. Атасы Әбумәһәммәд Һүсејнин сој көкү беш васитәјлә Имам Муса Казыма (ә) чатыр. Анасы да заманынын савадлы ханымларындан бири олуб. Шејх Мүфид "Әһкам ән-ниса" китабыны она хатир гәләмә алыб. Шејх Мүфид бир ҝеҹә јухуда ҝөрүр ки, Фатимеји-Зәһра ики өвлады - Имам Һәсәнлә (ә) Имам Һүсејнин (ә) әлиндән тутараг онун јанына ҝәтириб "Устад, бунлар мәним өвладларымдыр, онлара фигһ вә дин маарифини өјәрдин", - дејир. Шејх јухудан ојандыгдан сонра ҝүндәлик ишләрини сәһмана салыб Бағдадын шиә мәһәлләсиндә јерләшән дәрс мәканына - "Бураса" мәсҹидинә јолланыр. Тәдрис баша чатдыгдан сонра ики оғлунун әлләриндән тутан бир вүгарлы ханым ону мүшајәт едән кәнизләрлә бирҝә мәсҹидә дахил олур. Салам вериб отурурлар. Шејх гадынын Насир Кәбирин гызы Фатимә олдуғуну билиб она еһтирам едир. Фатимә ханым Шејхә мүраҹиәтлә "Һөрмәтли Шејх, бу ики ушаг мәним оғланларымдыр. Онлара фигһ елмини өјрәтмәјини хаһиш едирәм", - дејир. Шиә аләминин бөјүк алими дәрһал ҝөрдүјү јухуну јада салыб ағламаға башлајыр. Һамы тәәҹҹүбләнәрәк ағламағынын сәбәбини сорушдугда Шејх јухусуну данышыр. Беләликлә Әли вә Мәһәммәд Шејхин тәлим-тәрбијјәси сајәсиндә ән бөјүк алимлик дәрәҹәсинә јијәләнирләр. Сејид Мүртәзанын диҝәр устадлары арасында Әбумәһәммәд Һарун, Шејх Мәһәммәд Сәдуг вә Шејх Сәдуг вә с. адыны чәкмәк олар. Сејид Мүртәзанын елм оҹағында да чох дәјәрли Ислам алимләри әрсәјә ҝәлмишдир. Мисал олараг, Шејх Туси, Әбујәла Сәлар Дејләми, Әбусәлаһ Һәләби, Гази ибн Бураҹ Траблосинин адыны гејд етмәк олар. Сејид Мүртәза мүхтәлиф елмләр тәдрис едирмиш. Онун дәрсиндә диҝәр мәзһәб вә дин нүмајәндәләри, һәтта бәзән устады Шејх Мүфид дә иштирак едирмиш. Хаҹә Нәсир онун адыны ешидәркән еһтирам олараг "Сәлаватуллаһи әлејһ" дејәрмиш. Устады шејх Мүфид онун ајағына галхармыш, бәзән исә тәдрис күрсүсүнү она һәвалә едәрмиш. Мараглы фактлардан бири дә Сејидин өз евини китабхана һалына салыб тәләбәләрин ихтијарында гојан илк шәхс олмасыдыр. Онун китабханасында 80 мин китабын олмасы гејд едилир. Сејид Мүртәза иҹтимаи мәсулијјәтләрдән әлавә фигһ, үсул, тәфсир, Гуран елмләри, кәлам, һәдис, әрәб грамматикасы саһәсиндә дәјәрли әсәрләр гәләмә алмышдыр. Әлламә Әмини "Әл-Гәдир" китабында онун 86 китабынын адыны гејд етмишдир. Сејид Мүртәза һәм дә заманынын ән танынмыш шаирләриндән бири олмушдур. Онун ијирми мин бејтдән ибарәт шеир диваны әсәрләри арасында мәшһурдур. Алимин сәҹијјәви хүсусијјәтләриндән бири дә ҝиришдији саһәдә мүкәммәлҹәсинә әмәл етмәсидир. Мисал олараг Имам Хомејни (р) онун "Шафи" китабы барәдә дејиб: "Сејид Мүртәзанын һамынын ихтијарында олан "Шафи" китабы бу саһәдә (имамәт) гәләмә алынмыш ән мәшһур әсәрләрдән бири сајылыр. Имамәт мөвзусу һаггында мүасир алимләрин дә тәдиггат апармаларына бахмајараг "Шафи" китабы даһа үстүндүр". Ислам дүнјасынын бөјүк алими Сејид Мүртәза һиҹри-гәмәри тәгвими илә 436-ҹы ил рәбиүл-әввәл ајынын 25-дә сәксән јашында Бағдад шәһәриндә вафат едиб.
