АБНА24 Хәбәр Верир, Иран Ислам Республикасынын хариҹи ишләр назири Дүнја Арашдырмалары Институтунда етдији чыхышда дејиб: Супер ҝүҹләр, бөјүк дөвләтләр вә реҝионал ҝүҹләрин сәһвә јол вермәсинин башлыҹа сәбәби јанлыш һесабламалар вә јанлыш јозмалардыр. Јени дүнја гурулушуна наил олмаг истәјәнләр дәһшәтли сәһвләрә јол верибләр. Ола билсин јахын ҝәләҹәкдә јени ганунлары олан јени дүнја гурулушу формалашмасын. Јени дүнја гурулушунун формалашмасында супер ҝүҹләрин јол вердији сәһвләр диҝәр дөвләтләрин сәһвләри илә мүгајисәдә фаҹиәдир. Зәриф даһа сонра дејиб: Кечид дөврүнүн башлыҹа еһтијаҹы "заман"дыр. Бу дөвр узун сүрмәлидир вә әлбәттә ки, чахнашмалы олаҹагдыр. Иранын хариҹи ишләр назири чыхышынын давамында бу ҝүн тәһлүкәсизлик мәсәләсинин дә глобал олдуғуна диггәт чәкиб: Бу ҝүн бир нәфәрин тәһлүкә илә үзләшмәси сонда һәр кәсин тәһлүкә илә үзләшмәсинә сәбәб ола биләр. Зәриф әлавә едиб: Бу ҝүн дүнјада мүһарибәләрин галиби вар? Үмумијјәтлә мүһарибәдә галиб ҝәлмәк нәдир? Мүһарибәдә бир тәрәф диҝәриндән даһа аз зәрәр чәкир. Амма, кимин даһа аз зәрәр чәкдијини өлчмәк үчүн һансыса мејар јохдур. АБШ Јахын Шәргдә саваша трилјонларла доллар сәрф етди. Мәҝәр бу савашда гәләбә чалды? Инсанларын сечим етмәли олдуғуну дејән зәриф билдириб: Артыг бир тәрәфин газанҹ әлдә етдији, диҝәр тәрәфин исә зәрәрлә чыхдығы дөвран баша чатыб. Сојуг мүһарибә дөврүнүн дүшүнҹәси бир тәрәфин газанҹ әлдә етмәси, диҝәр тәрәфин исә зијанла чыхмасыдыр. Кечмиш дүнја гурулушу әдаләтли олмајыб. Јени гурулушун даһа әдаләтли олаҹағыны да билмирик. Лакин, билирик ки, көһнә гурулушун дағылмасынын ардынҹа јени гурулушун јарадылмасы истигамәтиндә атылан тәләсик вә дүшүнүлмәмиш аддымлар фаҹиәләрә сәбәб олуб. Чүнки, бир тәрәфин газанмасы, диҝәр тәрәфин исә зәрәрлә чыхмасы тәфәккүрүнә малик олуб. Иранын хариҹи ишләр назири сонда дејиб: Биз бу тәфәккүрдән хилас олмалы вә мүсбәтә доғру һәрәкәт етмәлијик. Бу мүмкүндүр. Әҝәр биз башгасынын зәрәри һесабына нәсә әлдә етмәјә чалышсаг, һеч нәјә наил ола билмәјәҹәјик.
342/
