Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Бу ҝүн сәфәр ајынын 28 әзиз Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) вә Имам Һәсәнин (ә) шәһадәт ҝүнүдүр.
Биз АБНА олараг бу мүнасибәтлә башда Имам Заман (ә.ф) һәзрәтләринә, онун һагг наиби Имам Хамнеји ҹәнабларына вә бүтүн мүсәлман дүнјасына баш сағлығы верир вә Аллаһдан һәр биримизә Мәсумларымызын (әлејһимус сәлам) һәјат јолуну сәбрлә давам етдирмәји арзу едирик.
Хатырладаг ки, ејни заманда сәфәр ајынын сонунҹу ҝүнү һәм дә Һәзрәт Имам Рзанын (ә) шәһид олдуғу ҝүндүр.
Ислам Пејғәнбәринин һәјатына бир бахыш (ихтисарла)
Ислам Пејғәмбәринин ушаглыг дөврү
Ислам Пејғәмбәри милади тарихинин 570-ҹи илиндә анадан олмушдур. о Еркән јашларында јетим галмышдыр: атасы Абдуллаһ ушаг анадан олмаздан әввәл вәфат етмиш, анасы Аминә исә Ислам Пејғәмбәринин алты јашында оларкән реһләт етмишдир. Бундан ики ил сонра бабасы Әбдүл Мүталиб дә вәфат етмишдир. Анасынын өлүмүндән сонра әзиз Ислам Пејғәмбәринә (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) бабасы бахырды. Онун вәфатындан сонра јетим галмыш ушаға әмиси Әбу Талиб гајғы ҝөстәрмәјә башламышдыр. Һәәзрәти Мәһәммәд (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) ону мәһәббәт вә гајғы илә сахлајан бабасына вә әмисинә бүтүн өмрү боју дәрин миннәтдарлыг һисси бәсләмишдир.
Ҝәнҹлик дөврү
Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) 21 јашы тамам оланда о, Мәккә ҹәмијјәти ичәрисиндә әмин (сәдагәтли, етибарлы адам) кими ад чыхармышды. Әбу Талибин мәсләһәти илә һәзрәти Мәһәммәд (с.ә.с) Хүвәјлид ибн Әсәдин варлы гызы, Хәдиҹәнин (сәламуллаһи әлејһа) јанында пиркешлик (тиҹарәт ишләрини идарә едән шәхс) вәзифәси алыр.
Аилә һәјаты
595-ҹи илдә Ислам Пејғәмбәри Хәдиҹә (сәламуллаһи әлејһа) илә евләнмишдир. Һәмин вахт Хәдиҹә 27 јашлы бакирә ханым иди. Ислам Пејғәмбәрин бүтүн јахын адамлары арасында биринҹи олараг һәзрәти Хәдиҹә (сәламуллаһи әлејһа) онун пејғәмбәрлијинә инаныб иман ҝәтирмиш вә јени дин – Ислам дини уғрунда мүбаризәнин чох чәтин башланғыҹында Ислам Пејғәмбәринә көмәк етмәк гүввәсини вә варидатыны әсирҝәмәмишдир. Ислам Пејғәмбәри бунун мүгабилиндә Хәдиҹәјә (сәламуллаһи әлејһа) бөјүк мәһәббәт, дәрин миннәтдарлыг вә һөрмәт һисси бәсләмишдир. Хәдиҹә (сәламуллаһи әлејһа) илә өмүр сүрдүјү 25 ил әрзиндә о, башга һеч бир гадынла евләнмәмишдир.
Хәдиҹәнин (сәламуллаһи әлејһа) Ислам Пејғәмбәриндән ики оғлу вә дөрд гызы доғулмушдур. Ики јашында өлән бөјүк оғлунун ады Гасим иди. Гәдим әрәб адәти илә бу һадисәдән сонра Ислам Пејғәмбәри һөрмәтлә Әбүл-Гасим (Гасимин атасы) адландырылмышдыр. Икинҹи оғлу Абдулла да көрпә јашында икән өлмүш, Ислам Пејғәмбәрин Зејнәб, Ругијјә, Үмм Күлсүм вә һәзрәти Фатимә (сәламуллаһи әлејһа) адлы дөрд гызындан исә јалныз сонунҹусу һәзрәти Фатимә (сәламуллаһи әлејһа) онун нәслини давам етдирмишдир.
Илк вәһј
40 јашында икән дини дүшүнҹәләр вә ахтарышлар онун һәјатында ҝетдикҹә даһа чох јер тутмаға башламышды, о бәзән бүтүн асудә вахтыны бунлара сәрф едирди. Һәлә јенијетмәлик дөврүндә онун дахилиндә баш галдыран руһи һәјәҹан мисли ҝөрүнмәмиш дәрәҹәдә шиддәтләнмишди, чох вахт әсл сарсынты вәзијјәтинә кечирди. О ҝетдикҹә даһа тез-тез вәҹдә ҝәлир, ҝөзүнә анлашылмаз сурәтләр ҝөрүнүр вә гулағына гејб аләминин сәсләри ҝәлирди. Ислам Пејғәмбәри тез-тез Мәккә јахынлығындакы Һирә мағарасына чәкилиб (хүсусән ҝеҹәләр) өз дини дүшүнҹәләринә гатылырды. Белә мәгамаларын бириндә Ислам Пејғәмбәри инсанлара һәгиги сөзү – Аллаһын сөзүнү охумағы башламаг һаггында она әмр верән мәләји ајдын ҝөрдү. Мәләк она Гуран ајәләрини назил едәрәк Аллаһын сөзүнү адамлара чатдырмағы әмр едир.
Ислам Пејғәмбәрин биринҹи олараг данышыгсыз Аллаһын елчиси кими таныјан һәзрәти Хәдиҹә (сәламуллаһи әлејһа), өз әмиси оғлу һәзрәти Әли (әлејһи сәлам) (Әбу Талибин оғлу) вә оғуллуға ҝөтүрдүјү Зејд олмушлар.
Мәккә вә Һиҹрәт
610-ҹу илдән 620-ҹи иләдәк дөврү әһатә едән ониллик Мәккәнин әнәнәви бүтпәрәст ҹәмијјәти илә јени тәкаллаһлы динин – Ислам Пејғәмбәрин фәал тәблиғ етмәјә башладығы ислам дининин тәрәфдарлары арасында арды-арасы кәсилмәјән чәкишмәләрлә долу олмушдур. 620-ҹи илдә Хәдиҹәнин вә бундан бир гәдәр, јәни ики ај сонра Әбу Талибин вәфаты мүбаризәнин кәскинлијини артырмышды. Белә сон дәрәҹә сәдагәтли көмәкчиләрини итирән, өз гәбиләси тәрәфиндән демәк олар тамамилә тәрк едилән Ислам Пејғәмбәри Мәккәдән тәгрибән јүз километр шәрг тәрәфдә јерләшән Таифдә көмәк ахтарыб тапмаға чалышды, лакин мүвәффәгијјәтсизлијә уғрады.
Пејғәмбәрә көмәк әслиндә ҝөзләмәдији јердән Јәсрибин Хәзрәҹ вә Овс гәбиләләриндән ҝәлди. Буна ҝөрә дә о, Јәсрибдә мәскән салмағы гәрара алды.
Әввәлҹә Ислам Пејғәмбәрин тәлиминин сәдагәтли тәрәфдарлары (онун әсһабәләри) аиләләри илә бирликдә Јәсрибә кичик групларла вә гүрејшиләрдән хәлвәти олараг көчдүләр. Онлардан, јәни Јәсрибә көчән илк мүсәлманлардан (мүһаҹирләрдән) сонра исә Ислам Пејғәмбәри өзү дә аиләси вә ән јахын адамлары илә бирликдә мәшһур һиҹрәт етди. 622-ҹи ил ијулун 26-да баш верән һәмин һадисә мүсәлман ерасынын башланғыҹ нөгтәси, рәсми мүсәлман тәгвиминин башланғыҹы олду.
53 јашлы Мәһәммәдин (с.ә.с) көчдүјү шәһәр сонрадан Мәдинә (Пејғәмбәрин шәһәри) адландырылаҹаг.
Һиҹрәтдән сонра
Һиҹрәтин икинҹи или Ислам Пејғәмбәри гибләни дәјишдирди, намаз гыларкән үзү Гүдсә тәрәф дејил, Мәккәдәки Кәбә мәбәдинә тәрәф тутмағы әмр етди. Бу тәдбир тәкҹә јәһуди мәдинәлиләрә гаршы ҝетдикҹә даһа да шиддәтләнән мүбаризәнин нәтиҹәси дејилди: о, һәм дә Ислам Пејғәмбәрин ән мүһүм стратежи мәгсәдини – бүтүн Гәрби Әрәбистанын баш дини мәркәзи олан Мәккәни табе етдирмәк мәгсәдини ифадә едирди. Ислам Пејғәмбәрин мәккәлиләрә гаршы тәшкил етдији игтисади мүһарибә дә һәмин мәгсәдә хидмәт едирди. 624-ҹү илдә бу зәмин үзәриндә Бәдр кәһризләри јахынлығында әсл һәрби чарпышма баш верди вә чарпышмада мәккәлиләр мәғлубијјәтә уғрадылар. Лакин онлар 625-ҹи илдә Уһуд дағы јанында Мәдинә гошунуну мәғлуб етдиләр, 626-ҹы илдә исә Мәккә мүшрикләри мүсәлманлара гәти зәрбә ендирмәјә ҹәһд ҝөстәрдиләр. Мәккәлиләр бәдәви тајфалары вә Мәдинәдән сүрҝүн едилиб Хејбәрдә сығынаҹаг тапмыш јәһудиләрлә иттифаг бағлајыб Мәдинә иҹмасына гаршы бөјүк јүрүшә башладылар. Ислам Пејғәмбәри ачыг чарпышмадан чәкинмәји, лакин Мәдинәни узунмүддәтли мүдафиәјә һазырламағы гәрара алды. Бу мәгсәдлә шәһәрин әтрафында Салмани Фарси-нин мәшвәрәти илә хәндәк газдыртды вә охатанлар бу хәндәкдә отуруб дүшмәни ҝөзләмәјә башладылар. Әрәбистан јарымадасында әввәлләр мәлум олмајан, мәккәлиләрин башлыҹа гүввәсини тәшкил едән бәдәви сүвариләринин дөјүш имканларыны ҹидди сурәтдә мәһдудлашдыран бу јени тактика мәккәлиләри чашбаш салды. Шәһәрин билаваситә һүҹумла алынмасы баш тутмады. Чохлу јағыш јаған вә сојуг шимал күләкләри әсән сәрт гыш шәраитиндә шәһәрин мүһасирәјә алынмасы узун чәкди вә ону мүһасирәдә сахлајанлар үчүн әзијјәтли олду. Мәккәлиләрин дүшәрҝәсиндә дидишмәләр башланмышды. Гәтәфан гәбиләсинин дәстәләри мүһасирәчиләрин ҹәбһәсини тәрк етдиләр. Онларын ҝетмәси Мәдинәнин мүһасирәсини перспективсиз ишә чевирди вә мүһасирә ләғв едилди.
630-ҹу илдә Мәккә вурушмасыз Ислам Пејғәмбәринә тәслим олду. Ислам Пејғәмбәри шәһәрә зәфәрлә дахил олса да, әввәлләр мәккәлиләрә вердији башлыҹа вәдләри јеринә јетирди. Мәккә һәгигәтән сүрәтлә јајылмагда олан Ислам Дининин мәркәзинә чеврилди. Кәбә исә орадакы бүтүн чохаллаһлылыг бүтләри дағыдылдыгдан сонра јени динин баш зијарәтҝаһына чеврилди,
Пејғәмбәрин (с) һәјатынын сон анлары
Ибн Аббас јазыр: “Пејғәмбәр (с) чох хәстә иди вә о Һәзрәт (с) бир нечә дәгигәлијинә биһуш олмушду. Бу заман евин гапысы дөјүлдү. Һәзрәт Фатимә (с.ә) гапынын архасындан сорушду ки, кимдир? Орадан сәс ҝәлир ки, мән гәриб бир инсанам вә Пејғәмбәрлә (с) ишим вар. Иҹазә версәниз, һүзуруна ҝәләрдим. Ханым ҹаваб верир: “Аллаһ сәни бағышласын. Инди Пејғәмбәр (с) чох хәстәдир вә киминләсә ҝөрүшмәјә һалы јохдур”. Һәмин адам ҝедир вә бир мүддәт кечәндән сонра јенә ҝәлир вә гапыны дөјүр. Дејир: “Гәриб инсана иҹазә верирсинизми Пејғәмбәрлә (с) ҝөрүшсүн?” Бу заман Пејғәмбәр (с) онун сәсини ешидир вә гызына бујурур: “Фатимә ҹан! О, ҹәмијјәтләри дағыдан вә ләззәтләри арадан апарандыр. О, өлүм мәләји Әзраилдир (ә). Аллаһа анд олсун ки, мәндән әввәл һеч кимдән иҹазә алмамыш вә мәндән сонра да һеч кимдән иҹазә алмајаҹаг. Бу, Аллаһын сәнин атана инајәт етдији дәјәрли мәгама ҝөрәдир”.
Һәзрәт Фатимә (с.ә) Әзраилә (ә) ҝирмәк үчүн иҹазә верир вә о, мүлајим меһ кими евә дахил олур. Сонра дејир: “Салам олсун Пејғәмбәрин (с) Әһли-бејтинә!” Бу заман Пејғәмбәр (с) Әлијә (ә) етдији вәсијјәти тәкрарлајыр”.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
