Әһли Бејт - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Азәрбајҹанда бир мүддәт әввәл башланмыш “Нардаран иши” үзрә мәһкәмә просесинә бејнәлхалг диггәт дә кифајәт гәдәр бөјүкдүр. “Азад Авропа” радиосу АХҸП сәдринин мүавини Фуад Гәһрәманлы, Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдри Тале Бағырзадә вә даһа 16 нәфәрин мүһакимә олундуғу мәһкәмә илә бағлы ҝениш материал јајымлајыб.
Мүәллиф Лиз Фуллерин һазырладығы материалын тәрҹүмәсини тәгдим едирик:
Талеһ Бағырзадә Әлијеви ачыг тәнгид едирди…
Августун 4-дә Бакы Ағыр Ҹинајәтләр Мәһкәмәсиндә ектремист дини група үзв олдуғу иддиа олунан 18 нәфәрин мәһкәмәси башлајыб. Онлар гәтл, террорчулуг, дини нифрәти аловландырма, күтләви иғтишашларын тәшкили вә ганунсуз силаһ сахлама кими әмәлләрдә иттиһам олунурлар. Истиснасыз олараг, онларын һамысы ирәли сүрүлән иттиһамлары ујдурма һесаб едир. Бәзиләри билдириб ки, јолдашларына вә ҝөркәмли мүхалифәт лидерләринә гаршы ифадә алмаг үчүн онлара ишҝәнҹә верилиб.
Мүттәһимләр арасында ҝәнҹ шиә дин хадими, гејдијјатдан кечмәјән Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдри Талеһ Бағырзадә вә мүхалиф Азәрбајҹан Халг Ҹәбһәси Партијасынын сәдр мүавини Фуад Гәһрәманлы да вар.
Иранда илаһијјатчылыг тәһсили алмыш Бағырзадә инанҹлыларын һагларынын мүдафиәси үчүн кампанија апарыр вә ачыг шәкилдә Азәрбајҹан президенти Илһам Әлијеви тәнгид едирди. О, 2015-ҹи илин нојабрында 13 нәфәрлә бирҝә Бакынын Нардаран кәндиндә полис әмәлијјаты заманы һәбс олунуб.
Нардаран 10 илләрдир ки, мүһафизәкар шиә исламынын истеһкамы ролуну ојнајыб. Кәндин тәхминән 8000 нәфәрлик сакини Гафгаз Мүсәлманлары Идарәсинин сәдри Аллаһшүкүр Пашазадәни дејил, Ајәтуллаһ Али Хамнејини өзүнүн али дини лидери һесаб едир.
Нардаран әмәлијјаты
Әмәлијјат заманы икиси полис олмагла, једди нәфәр өлдүрүлүб, даһа бир нечә нәфәр јараланыб, дәгиг деталлар исә гејри-мүәјјән олараг галыр. Азәрбајҹан Дахили Ишләр Назирлији вә Баш Прокурорлуғун бирҝә бәјанатында дејилир ки, онлар полисә атәш ачыблар, “Молотов” коктејли атыблар. Лакин тәгсирләндирилән шәхсләр һәмин вахт силаһсыз олдугларыны тәкидлә билдирирләр. Онлардан бири – Бәһруз Әсәдов августун 11-дә мәһкәмәдә дејиб ки, полисләр бир-биринә хәбәрдарлыг едирди ки, һәмкарларыны јараламамагдан өтрү һәдәфи дүзҝүн сечсинләр.
Бирҝә бәјанатда һәмчинин дејилир ки, Бағырзадәнин Мүсәлман Бирлији Һәрәкатыны јаратмагда мәгсәди өлкәдәки конститусион низамы дағытмаг вә “шәриәт ганунлары әсасында дини дөвләт” јаратмагдыр. О вә онун тәрәфдарлары, дејилдијинә ҝөрә, халгы һакимијјәтә гаршы зоракы үсјана тәһрик етмәк мәгсәдилә, Бакы вә өлкәнин диҝәр јерләриндән дәстәкчиләр јығыб, онлары мүхтәлиф типли силаһларла тәмин едиб вә Нардаранда “гејри-гануни митингләр” тәшкил едибләр.
Бәјаната ҝөрә, әмәлијјат “дин пәрдәси алтында чыхыш едән вә сабитлији позмаг, күтләви иғтишашлар, терроризм актлары тәшкил етмәк ҹәһдләри ҝөстәрән силаһлы криминал групу” нејтраллашдырмаг мәгсәди дашыјыб.
Ачыг галан суаллар
“Сијаси Мәһбусларсыз Азәрбајҹан” Иҹтимаи Бирлијиндән Огтај Ҝүлалыјев дејир ки, террорчулуг иттиһамыны тәсдигләјән һеч бир сүбут јохдур. Сорушур ки, әҝәр доғрудан да Бағырзадә вә тәрәфдарлары террорчудурса, нијә онлары тутмаг үчүн ихтисаслашмыш террорла мүбаризә гурумлары јох, јерли сырави полисләр ҹәлб едилмишди? Нијә мүлки вәтәндашларын һәјаты тәһлүкәјә атылды вә тәслим олмаг үчүн һеч бир чағырыш етмәдән полис онлара дәрһал атәш ачмаға башлады?
Талеһ Бағырзадә нә дејир?
Талеһ Бағырзадәнин вәкили Елчин Садыгов дејир ки, кечән ај илкин мәһкәмә динләмәләриндән сонра иттиһамнамәдәки бир чох мәгамлар анлашылмаз галды. Онун сөзләринә ҝөрә, тәгсирләндирилән шәхсләрин полисә атыш ачдығы барәдә һеч бир сүбут јохдур.
Бағырзадәнин өзү вурғулајыр ки, о, һеч вахт зоракылыг тәрәфдары олмајыб. О билдириб ки, полисин ону һәбс етмәси “диггәтлә планлашдырылыб”. О, буну парламент сечкиләринин ашкар сахталашдырылмасына гаршы Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын тәнгиди сәсини уҹалтмасы илә әлагәләндирир.
Милли Шура әлејһинә ифадә үчүн ишҝәнҹәләр
Фуад Гәһрәманлы әмәлијјат заманы Нардаранда олмајыб. О, ики һәфтә сонра “фаҹебоок” статусларына ҝөрә һәбс олунуб. Она гаршы әввәл дөвләт әлејһинә тәблиғат, ирги вә дини нифрәти аловландырма иттиһамлары ирәли сүрүлдү вә о, истинтаг мүддәтиндә һәбсдә галды. Алты ај сонра исә күтләви иғтишашлара чағырыш иттиһамлары да әлавә едилди.
Августун 11-дә мәһкәмәдә ифадә верән Гәһрәманлы дејиб ки, о, сырф Азәрбајҹан һакимијјәтинә гаршы тәнгиди фикирләринә ҝөрә мүһакимә едилир: “Һакимијјәт коррупсија әмәлләринә гаршы чыхан инсанлары горхутмаг үчүн сијаси мәһкәмә ишләри гурашдырыр”.
Фуад Гәһрәманлы кими АХҸП сәдринин мүавини вәзифәсини дашыјан Ҝөзәл Бајрамлы дејир ки, һеч бир сүбут олмаса да, Азәрбајҹан һөкумәти АХҸП-ни бејнәлхалг аләмин ҝөзүндән салмаг үчүн онунла үсјанчы шиә групу сајдығы гүввәләр арасында әлагә олдуғуну тәсдиг етмәк истәјир.
Бағырзадә дејир ки, мүхалиф тәшкилат олан Милли Шуранын лидерләри – АХҸП сәдри Әли Кәримли вә Ҹәмил Һәсәнлијә гаршы ифадә алмаг үчүн она ишҝәнҹә верибләр. О исә буну етмәкдән имтина едиб.
Һөкумәт нардаранлыларын көнлүнү алыр
Нардаранда полис әмәлијјаты кечирилдији ҝүн 50-јә гәдәр адам һәбс едилди. Бәзиләри сонрадан азад едилди; бәзиләри исә фәрди вә јахуд кичик груплар шәклиндә мүһакимә олунараг, ганунсуз силаһ сахлама кими јүнҝүл иттиһамларла үзләшди.
Нојабрын ахырында баш верән һадисәләрдән сонра Азәрбајҹан һакимијјәти Нардаран әһалисинин көнлүнү алмаг үчүн күчәләри ҝенишләндириб, мәктәб, хәстәхана вә башга инфраструктурлары тәмир едиб. 2 ај әввәл бу инфраструктурлардан биринин ачылыш мәрасими заманы Президент Әлијев бәјан етди ки, сон онилликдә Нардаран сакинләринин јығылыб галан електрик борҹлары – тәхминән 42.2 милјон манат дөвләт тәрәфиндән силиниб.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр.