Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, ҝүндәмдә олан бу вә башга мүһүм суаллары Милли Шуранын Координасија Мәркәзинин үзвү, һүгугшүнас Гурбан Мәммәдова Азадлыг.инфо сајты үнванлајыб.
Мүсаһибәнин бир һиссәсини тәгдим едирик:
“Дөвләт өз вәтәндашына гаршы белә давранармы?”
– Нардаранда баш верәнләр дә һәлә ҝүндәмдәдир. Бүтөв бир кәнд сынаға чәкилди. Ынсанларын газы, ишығы кәсилди, чөрәк верилмәди. Бу аддымлары неҹә дәјәрләндирмәк олар? Дөвләт вәтәндашына гаршы белә давранмалыдырмы?
– Тәк Нардаранда јох, бүтүн Азәрбајҹанда бир әмәлијјат һәјата кечирилмәли иди. Амма бу әмәлијјат силаһлы басгын, ишыг вә газ кәсмәк олмамалы иди. Бу әмәлијјат бејин, мүасирлик әмәлијјаты олмалы иди. Нарадаранда баш верәнләр Азәрбајҹанын бүтүн бөлҝәләриндә тәкрар олунур. Нардаранда 20-30 ил фанатизмин дәринләшмәси ҝөз өнүндә иди. Бунун гаршысыны вахтында алмаг лазым иди. Мән Нардаранда баш верәни “Нардаран гәтлиамы” адландырырам. Бу аддымлара һеч бир еһтијаҹ јох иди. Тале Бағырзадәни һәбс етмәк лазым идисә, она десәјдиләр ки, ҝәл өзүнү тәһвил вер, о буну едәҹәкди. Ыстинтаг һәлә ортаја гојсун ҝөрәк ки, Тале Бағырзадә башда олмагла кимисә истинтага чағырыбмы, о да имтина етсин. Башга вахты мүхалифәтчиләри ҝизлин чәкән һакимијјәт нијә өз әлиндәки сәнәди нүмајиш етдирмир. Белә бир факт јохдур. Она ҝөрә һакимијјәтин Нардаранда террорчу, силаһлы дәстәләрин одуғу барәдә хәбәри тамамилә јаландыр. Буну да кимин һансы нијјәтлә етдији мәнә бәлли дејил. Бир дөвләт өз вәтәндашына гаршы белә давранармы? Бу бир тәхрибатдыр. Өлкәни бир-биринә вурмаг, һансыса гүввәләри наразы салыб дөвләти гарышдырмаг мәгсәди ҝүдүр. Јахуд да бу, халга ҝүҹ нүмајишидир. О да ола биләр ки, бу, Ылһам Әлијевәҝүҹ нүмајишидир ки, биз сизи горујаҹағыг, биз олмасаг, сизи јыхарлар, Елдар Маһмудов вахтилә баҹармајыб, инди биз баҹарырыг. Гардашым, дөвләт башчысынын јанында һөрмәт газанмаг үчүн башгасынын баласыны өлдүрмәјә еһтијаҹ јох иди. Нардаранлылар барәдә дејиләнләрә инанмырам. Чүнки шәхсән мәним өзүмә вә башгаларына гаршы шантаждан, бөһтандан, јаландан истифадә олунмасы ҝөз өнүндәдир. Нардаранда мөвҹуд сосиал, мәнәви проблемләрин һәлли лазым иди. Бурада ишсизлик, ушагларын тәһсилдән јајынмасы вар. Адамларын әввәл балыг тутмаг имканы вар иди. Ону да әлләриндән алдылар, торпагларыны мәнимсәдиләр. Ынсанлар доланмаг үчүн нә етмәлидир. Дөвләт Нардаранын проблемләринин чөзүлмәси, ҝәнҹләрин тәһсилә ҹәлб едилмәси, инфраструктурун инкишаф етдирилмәси үчүн нә етди. Бүтүн проблемләр маарифләндирмә јолу илә арадан галдырылмалы иди. Бу ҝүн Азәрбајҹанда Нардарандан кәнарда он минләрлә ҝәнҹ вар ки, дини дүзҝүн дәрк етмир, фанатизмә сүрүкләниб. Бу ҝәнҹләр истәнилән гүввәнин әлиндә екстремист гүввә кими истифадә олуна биләр. Мөвҹуд проблемләрин чөзүмү силаһла, газ бомбасы илә һүҹумда дејил.
“Мәгсәд Милли Шураны Нарадаранда һәбс олунанларын мүдафиәсиндән чәкиндирмәкдир”
– Һакимијјәт апардығы тәблиғатла Нарадарыны террор мәркәзи кими гәләмә вермәјә чалышыр. Ејни заманда Милли Шура, АХҸП дә бу гејри-гануни фәалијјәти дәстәкләмәкдә иттиһам олунур. АХҸП сәдринин мүавини Фуад Гәһрәманлынын һәбси дә мәһз Нарадарна олајлары илә әлагәләндирилмәјә чалышылыр. Һакимијјәт бунунла нә етмәк истәјир?
– Фуад Гәһрәманлынын һәбсиндә бунлар ҝуја, гануна әсасланыблар? Ја да Ынтигам Әлијеви, Лејла Јунусу һәбс едәндә гануна истинад едибләр? Гәтијјән. Һакимијјәт кимисә тутмаг истәјәндә буну едир. Фуад Гәһрәманлы да ҝәнҹ олмасына бахмајараг, сијасәт аләминдә сөз саһиби олмушду. Онун архасынҹа ҝедән минләрлә ҝәнҹ әмәлә ҝәлмишди. Онун нүфузундан чох горхурдулар. Бунларын мәгсәди Әли Кәримлини зәрәрсизләшдирмәкдир. О бахымдан Әли Кәримлинин сағ голу Фуад Гәһрәманлы иди. Бунлар Фуад Гәһрәманлыны онсуз да һәбс едәҹәкдиләр. Баша дүшмәдим. Фуад Гәһрәманлы Нарадарана силаһ апарыб? Мән Нарадаранда олмушам. Орада намаз гылыб ушагларла сөһбәт етмишәм. Демишәм ки, өлкәни гарышдырмаг, сиздән истифадә етмәк истәјән гүввәләр вар. Фуад Гәһрәманлы бәс нә едиб? О јалныз һакимијјәтин ганунсуз әмәлләри барәдә сәрт вә сәлист ифадәләр ишләдиб. Дүз едиб. Бу онун һүгугудур. Фуад Гәһрәманлынын һәбси тамамилә ганунсуздур вә о, сијаси мәһбусдур. Мән Фуад Гәһрәманлынын һәбсинә севинирәм. Чүнки о, өзүнүн гануни мөвгеји илә бу һакимијјәти бир даһа ганунсузлуға вадар етди. Бу бахымдан Аллаһ онун гапысыны ачсын. Амма Фуад Гәһрәманлынын вә Милли Шуранын Нардаран һадисәләри илә әлагәләндирилмәсинин бир мәгсәди вар; о да Милли Шураны вә АХҸП-ни Нарадаран һадисәләриндә һәбс олунмушларын мүдафиәсиндән чәкиндирмәкдир. Амма һамы билсин ки, кимлијиндән асылы олмајараг, һәтта о бу ҝүн һакимијјәтдә олан рүшвәтхор мәмур олса белә, Милли Шура биз һаггы вә һүгугу тапдананын јанында олаҹағыг. Ынсанларла ганундан кәнар методларла мүбаризә апарылсын, биз дә сејрчи олараг галаг? Белә ола билмәз. Биз Азәрбајҹанда апарыҹы мүхалифәтин тәшкилаты олараг бу адамларын мүдафиәсиндә сона гәдәр дајанаҹағыг.
“Милләт аҹындан өлүр, манат бирдән бирә чөкә биләр”
– Белә дүшүнүлүр ки, һакимијјәтин бу репрессијасы ҝәләҹәк сосиал ҝәрҝинлијин гаршысыны алмаг мәгсәди дашыјыр? Јәни ҹәмијјәтдә хоф јарадылмасына чалышылыр.
– Там сәмими дејирәм ки, истәр Милли Шуранын рәһбәрлији, истәр Әли Кәримли, истәрсә дә һазырда һәбсдә олан Фуад Гәһрәманлы һакимијјәтдә тәмсил олунан, халгын сәрвәтләрини талајан мәмурлардан даһа чох нараһатдырлар. Нараһатдырлар ки, ҝәләҹәкдәјарана биләҹәк сосиал ҝәрҝинлик нәзарәтдән чыха биләр. Бунун мәсулијјәтини анлајырлар. Бу бахымдан биз бунун гаршысыны алмаг үчүн даим һакимијјәтә тәклиф едирик ки, ислаһатлара ҝедин, инһисары ҝөтүрүн. Чүнки милләт аҹындан өлүр, манат бирдән-бирә чөкә биләр. О заман аҹ күтлә бахмајаҹаг ки, бу Гурбан Мәммәдовун евидир, јохса һансыса назирин евидир. “Аҹ гылынҹа чапар” дејиб аталар. Гәтијјән белә шејә јол вермәк олмаз. Нардаранда о тәдбири кечирән, белә аддымын атылмасынын ваҹиб олмасына дөвләт башчысыны инандыранлар Азәрбајҹанын дағылмасында даһа чох мараглыдырлар, нәинки мүхалифәт. Чүнки мүәјјән гүввәләр баша дүшүр ки, Елдар Маһмудовун һәбси илә башлајан бу аддымлар бүтүн назирликләри әһатә едәҹәк. Бунларын да әлләриндә милјардлар вар. Она ҝөрә дә сују буландырырлар.
“Дөвләт органларында ҹинајәткарлар отуруб”
– Мәлум олуб ки, 2004-ҹү илдән 2013-ҹы илә гәдәр өлкәдән 95 милјард пул чыхарылыб. Азәрбајҹанын һазырда малијјә сыхынтысы чәкдији бир заманда белә һалын јаранмасына ким мәсулијјәт дашыјыр?
– Мән бу рәгәмләрин һеч биринә инанмырам. Бир ҝүн ҝәләҹәк Азәрбајҹанда нормал һакимијјәт гурулаҹаг вә о заман тәк нефтдән оғурланмыш сәрвәтимизи һесаблајаҹағыг. Бах, бу рәгәмләр мәлум оланда дәһшәтә ҝәләҹәјик. Фаҹиә орасындадыр ки, Азәрбајҹан сон 20-30 илдә ганунларла идарә олунмур. Јазылы ганунлар бу өлкәдә ишләмир. Азәрбајҹанда бүтүн идарәләрдә коррупсија вә рүшвәтхорлуг ади һалдыр. Вәзијјәт о гәдәр дәһшәтлидир ки, бәзи мүхалифәт гүввәләри белә фаҹиәнин мгјасыны дәрк едә билмир. Анлаја билмир ки, һәгигәтдә нә вар. Мән бир чох ҹәзачәкмә мүәссисәсиндә олмушам. Ораны идарә едәнләр ҹинајәткар аләмин адамларыдыр. Онларын өз гајда-гануну вар. Азәрбајҹаны идарә едәнләр ичәридә олан ҹинајәткарлардан да тәһлүкәлидир. Онлар һеч бир мәнәви дәјәрә сөјкәнмәјән адамлар, груплардыр. Бүтүн идарәләрдә коррупсија вар вә буну чәкинмәдән, ачыг едирләр. Чүнки өлкәдә ҹәзасызлыг мүһити вар. Өлкәни горумалы олан органлар, вәзифәли шәхсләр бунун әксини едир. Дөвләтдә 5-10 фаиз ҹинајәткар олар. Онун галан һиссәси намуслу, әхлаглы олмалыдыр ки, ганун позанлар үзәриндә нәзарәт едә билсин, ҹинајәткарлығын гаршысыны алсын. Биздә там тәрсинәдир. Биздә МТН-дә, ДЫН-дә, Ҝөмрүкдә ҹинајәткар синдикатлар фәалијјәт ҝөстәрир. Јәни Азәрбајҹан дөвләти, Колумбијада олдуғу кими, мафијанын әлиндәдир. Просесләр сүрәтлә фәлакәтә доғру ҝедир.
“Азәрбајҹанда рүшвәт вермәсән, бәраәт ала билмәзсән”
– Мәлум олуб ки, Азәрбајҹанда ил әрзиндә ҹәми 20 бәраәт һөкмү чыхарылыб. Бу исә 37-ҹи илин ҝөстәриҹисинә бәрабәрдир. Ејни заманда БМТ-нин Ышҝәнҹәләрә Гаршы Ыдарәси бәјан едиб ки, Азәрбајҹанда ишҝәнҹә фактлары ҝениш јајылыб…
– Азәрбајҹанда бәраәт һөкмү ганунда нәзәрдә тутулан гајдада чыхарылмыр. Азәрбајҹанда рүшвәт вермәсән, јухарыдан тапшырыг олмаса, бир адам да бәраәт ала билмәз. Белә практика јохдур. Ышҝәнҹәләрә ҝәлинҹә, Азәрбајҹанда елә ҹәзасызлыг мүһити јарадылыб ки, ишҝәнҹә ади һал алыб. Авропа Шурасында сијаси мәһбусларла бағлы сәнәд гәбул олунмадығындан һакимијјәт гол-ганад ачды.
“Јазыг Азәрбајҹаным, сән нә ҝүндәсән?”
– МТН рәһбәрлији һәлә дә азадлыгдадыр. Амма һәбс олунан ҝенералларын олдугҹа чиркин әмәлләри мејдана чыхыр. Бәс бу әмәлләрә ҝөрә нијә рәһбәрлик мәсулијјәтә ҹәлб олунмур?
– Мәнә елә ҝәлир ки, Елдар Маһмудов ҹидди информасијалара саһибдир. Бунлар горхурлар ки, ону тутсалар, һәбс сигнал олаҹаг вә материаллар ачыглана биләр. Бунун горхусундан ону тутмурлар ки, бәлкә интиһар едә вә һәр шеј битә. Јохса Елдар Маһмудовун һәбси үчүн бунларын дедикләринин миндә бири кифајәтдир. Јох, ҝөрсәләр ки, Елдар Маһмудов интиһар етмир, ону һәбс едәҹәкләр. Әкс тәгдирдә һамыны бурахмалыдырлар. Чүнки өзләри бәјан едирләр ки, бу ҹинајәткар дәстәнин башында мәһз Елдар Маһмудов дајаныб. Акиф Човдаров кимдир ки, бу әмәлләри төрәтсин. Бир идарәдә ҹинајәткарлыг бу мигјасда баш алыб ҝедирсә, бунун ики сәбәби вар: ја һәмин идарәнин рәһбәри о ҹинајәтин иштиракчысы вә тәшкилатчысыдыр, ја да һәмин идарәнин рәһбәри јериндә дејил, габилијјәтсиз вә сәлаһијјәтсиздир. Биринҹи һалда о һәбс олунмалы, икинҹи һалда исә истефаја ҝөндәрилмәлидир. Һазырда Елдар Маһмудову истефаја ҝөндәрибләр. Амма сонра ајдын олур ки, бу идарәдә ҝүндәлик ҹинајәтлә мәшғул олан јүзләрлә адам вар. Сонра да мәлум олур ки, бунлар башга назирликләрә әл атыб, адам јерләшдирибләр. Ҝөрүн биз нә ҝүнә галмышыг ки, бир назирлик башгасындан хәраҹ алыр. Ајдын олур ки, Әмлак Комитәсинин рәһбәри, РабитәНазирлији МТН-ә пул верирмиш. Бу о демәкдир ки, Азәрбајҹанда дөвләт јохдур. Бир назир о бириндән рүшвәт алыр. Јазыг Азәрбајҹаным, сән нә ҝүндәсән?
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
