Әһл Бејт-АБНА-хәбәр аҝентлији Мусавата истинадән: Албер Камјунун “Таун вахты гонаглыг” әсәри Азәрбајҹанын дашгын бөлҝәси үчүн ән јахшы нүмунәдир. Минләрлә инсан шиддәтли истиләрдә чадыр шәһәрҹији вә мәктәбләрдә мәскунлашмаг мәҹбуријјәтиндә галыб. Һөкумәт исә “јај јухусу”на ҝедиб. Белә бир вахтда һөкумәтин дашгынлардан зәрәрчәкмиш әһалини Зәнҝәнә адланан әразијә көчүрмәклә бағлы планы исә ҹамаатын бөјүк етиразына сәбәб олуб. Нәтиҹәдә Сабирабад рәһбәрлији сон 4 ил әрзиндә мисли ҝөрүнмәмиш бир митинглә үзләшиб.
Рајон иҹра һакимијјәтинин бинасы гаршысына топлашмыш 3 минә јахын кәндлинин өз евләринә гајытмаг тәләби мүсбәт нәтиҹә вериб. Әһали һөкумәти өз планындан ваз кечирмәјә наил олуб. Әсҝәрбәјли кәндинин нүмајәндәләри фөвгәладә һаллар назири Кәмаләдин Һејдәровла ҝөрүшдән сонра мәлум олуб ки, онлар евләринә гајыда биләҹәкләр.
Мараглыдыр, бәс һөкумәтин әһалини Зәнҝәнә әразисинә көчүрмәкдә мәгсәди нә имиш? Һөкумәт әһалини башга јерә көчүрмәклә, су алтында галан кәндләрдә һансы планлары ҹызмышды? Һазырда фәлакәт бөлҝәсиндә сон дурум неҹәдир? Чадыр шәһәрҹијиндә вә мәктәбләрдә мәскунлашан кәндлиләрин вәзијјәти нә јердәдир?
Бу вә диҝәр суаллара ҹаваб тапмаг үчүн Сабирабадда вә рајонун су басмыш кәндләриндә олдуг.
Су басмыш кәндләрдә чәтәнә плантасијалары вар?
Гејд едәк ки, Зәнҝәнә уҹу-буҹағы билинмәјән бош бир сәһраја бәнзәјир. Бу әразидә өзәлликлә јај ајларында иланлар мәләшир. Бу бахымдан әразијә дахил олмаг олдугҹа горхулудур вә илләрдир сөзүҝедән әрази истифадәсиз галыб. Һөкумәт исә әһалини инандырмаг истәјирди ки, Зәнҝәнәдә гәсәбә салынаҹаг вә бүтүн коммуникасија системи јарадылаҹаг. Анҹаг кәндлиләр һөкумәтин Зәнҝәнә лајиһәсинин архасында бөјүк бизнес марағы олдуғуну дејирләр. Белә ки, дашгындан сонра Сабирабадын Мурадбәјли, Гасымбәјли, Әсҝәрбәјли вә Новрузлу кәндләриндә ҝениш чәтәнә плантасијалары әмәлә ҝәлдији дүшүнүлүр. Бундан әһалинин мәлуматы олса да, бу ишә гарышмаг ихтијары јохдур. Кәнд ҹамааты иддиа едир ки, онлары Зәнҝәнәјә көчүрәндән сонра сел басмыш кәндләрдә чәтәнә плантасијаларынын артырылмасы нәзәрдә тутулурмуш. Бундан әлавә, фөвгәладә һаллар назири Кәмаләддин Һејдәровун бу кәндләрдә балыг ҝөлү лајиһәси вармыш. Назирин Сарысу ҝөлүндә вәтәҝәләринин олмасы да буна бир исбатдыр. Әһалинин етираз аксијасы исә һөкумәтин бүтүн нијјәтләрини алт-үст едиб. Буну бизә адынын чәкилмәсини истәмәјән Мурадбәјли кәнд сакини сөјләди: “ Биз РИҺ-нин бинасы өнүндә аксија кечирәндә иҹра башчысы өзү етираф етди ки, мәним нә исә етмәк ихтијарым јохдур. Анҹаг етиразымыз өз бәһрәсини верди вә назир евләримизә гајыдаҹағымызы деди. Һәр шејимизи итирмишик. Һеч вахт Зәнҝәнәјә көчмәк планы илә разылаша билмәздик. Бизә компенсасија верилсин вә евләримизи јенидән бәрпа едәк”.
Һәр кәндлијә Зәнҝәнәдә 12 сот топраг вериләҹәји бәјан олунубмуш. Сакинләр исә һектарларла топраг саһәләрини 12 сота дәјишмәји ағылсызлыг һесаб едирләр.
“Фөвгәлназир”лә кәндлиләрин һеликоптердә “сәјаһәт”и...
Кәнд сакинләри бизә мәлум аксијадан сонракы ҝәлишмә һагда илҝинҹ билҝиләр вердиләр. Һеч демә, 10 нәфәрдән ибарәт нүмајәндә һејәти К.Һејдәровла ҝөрүшдән сонра назирә сујун һансы истигамәтләрдән бурахылмасы һагда төвсијә верибләр. Беләликлә, 4 нәфәр кәнд ағсаггалы назирин һеликоптери илә су басмыш кәндләрин үзәриндә дөврә вурублар. Онлар назирә сујун кәндләрдән неҹә чәкилмәси јолларыны изаһ едибләр. Буну бизә данышан кәндли назирин һеликоптериндә “сәјаһәт” едән шәхсин өз дилиндән бунлары ешидиб: “ Назирә билдирилиб ки, тәһлүкә совушса да, ҝәлән ил бундан даһа бетәри олаҹағы истисна дејил вә Сабирабад аз гала хәритәдән силинә биләр. Назир һәмин 4 шәхсин төвсијәләрини динләјиб вә дејиләнләрин дәјәрләндириләҹәјини дејиб. Бу адамлар кәндин ағсаггал адамларыдыр вә сујун гаршысынын неҹә алынмасыны јахшы билирләр”.
Сакинләр нөвбәти аксија далғасынын ҝәләҹәјини истисна етмирләр. Һөкумәт әһалијә верилән вәди јеринә јетирмәдији тәгдирдә нөвбәти јүрүш Президент Админстрасијасына доғру олаҹаг. Јери ҝәлмишкән, Сабирабаддакы митингин әслиндә Бакыда кечирилмәси нәзәрдә тутулубмуш. Лакин һөкумәт сечки әрәфәсиндә бөјүк ажиотажын гаршысыны алмаг үчүн тәдбирли тәрпәниб.
Ирибујнузлу һејванлара ҝөрә 300 манатдан компенсасија өдәниләҹәк
Һазырда евләри су алтында галан әһалинин бир гисми Ширван шәһәриндәки чадыр шәһәрҹијиндә, галаны исә Сабирабадын “Низами” вә “Сабир” адына мәктәбләриндә мәскунлашыблар. Онларла сөһбәтимиздә өјрәндик ки, һөкумәт вәдинә хилаф чыхарса, даһа бөјүк етираз аксијалары кечирәҹәкләр. Онлар мәктәб синифләриндә чәтин шәраитдә јашајырлар. Әсас наразылыг отагларда һавасызлыг вә су чатышмазлығындандыр. Јашлы кишиләр мәктәбин һәјәтиндә нәрд, домино ојнамагла ҝүнләрини сајырлар. Әһалинин фикринҹә, дашгын фәлакәти һөкумәт үчүн ҝөјдәндүшмә олуб. Чүнки вәзијјәтдән суи- истифадә едәрәк милјонлар мәнимсәнилир. Анҹаг кәндлиләр тәләф олмуш мал-гараја гојулан компенсасијанын мәбләғиндән разылыгларыны ифадә едирләр. Белә ки, бир гојуна 100 манатдан, ирибујнузлу һејванлара исә 300 манатдан компенсасија өдәниләҹәк. “Сабир” адына мәктәбдә галан Гасымбәјли сакини бөјүк шаирин шеирини ироник шәкилдә тәһриф едир: “Назирләр һеликоптердә ҝәзир, биз һәлә автомобил минмәјириз”.
Мәктәбләрдә јашајан әһали ҝәлән ај евләринә гајыдаҹагларына инамсыздырлар. Онлары даһа чох ушагларын јени тәдрис илиндә мәктәбә ҝетмәк проблеми нараһат едир. Чүнки Мурадбәјли, Гасымбәјли кәндләриндә мәктәбләр учуб.
Адычәкилән кәндләрә дә ҝетдик. Бурда “ләлә көчүб, јурду галыб”. Бәзи евләр гисмән саламат галыб вә өз евләринә гајыданлар вар. Анҹаг су һәјәтләрдән там чәкилмәјиб. Дадашбәјли кәндинин бир тәрәфи су алтында, диҝәр тәрәфи исә хилас олуб. Кәнддә јерләшән мәсҹидә ҝириш-чыхыш үчүн тахтадан јолөтүрүҹү гурашдырылыб. Һазырда сел тәһлүкәси совушса да, Ширван вә Сабирабады бирләшдирән көрпүнүн учмаг тәһлүкәси һәлә дә галыр. Ағырјүклү машынларын һәрәкәти нәтиҹәсиндә көрпү силкәләнир.
Сонда бир мәгамы да вурғулајаг ки, Азәрбајҹанда М.Ә.Рәсулзадәнин абидәси тәкҹә Сабирабад РИҺ-нин бинасы гаршысында јерләшир. Рәһбәрлик абидәнин ҝөтүрүлмәсинә ҹәһд етсә дә, әһалинин вә јерли мүхалифәт нүмајәндәләринин дирәниши нәтиҹәсиндә абидә галыб.
Емил САЛАМОҒЛУ, Бакы-Сабирабад-Дадашбәјли-Бакы
