Факт

Ермәни валјутасы 20 фаиз, нефти вә газы олан Азәрбајҹан манаты исә 220 фаиз дәјәрини итириб

Елман Рүстәмов: Идарәетмә ҝөтүрүлсә манатын мәзәннәсидә нә баш верәҹәјини билмирик.

  • Хәбәрин коду : 795491
  • Мәнбә : Азәрбајҹан КИВ-и
Хүласә

Газахыстанын валјутасы 24, Ҝүрҹүстанын валјутасы 30, Ермәнистанын валјутасы 20 фаиз дәјәрини итириб. Русијанын валјутасы әввәл 45 фаиз дәјәр итирди, сонра исә бу рәгәм 15 фаизә енди. Азәрбајҹан манаты исә 220 фаиз иткијә мәруз галыб. Тәбии ки, Ҝүрҹүстан вә Ермәнистанын тәбии еһтијатлары Азәрбајҹанла мүгајисә олуна билмәз.

Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, декабрын 1-дә Милли Мәҹлисин иҹласында 2017-ҹи ил дөвләт бүдҹәси лајиһәсинин мүзакирәси заманы Мәркәзи Банкын Идарә Һејәтинин сәдри Елман Рүстәмов дејиб: "Мәркәзи Банк 2016-ҹы илин февралындан валјута базарына интервенсијаны дајандырыб".

Онун сөзләринә ҝөрә, һазырда үзән мәзәннәнин әсас принсипләри ҝөзләнилир: "Буна бахмајараг, манатын өз дәјәрини тапмасы үчүн мәзәннәнин мүәјјән сәвијјәдә идарә едилмәси сијасәти мөвҹуддур. Бу ҝүн идарәетмәни ҝөтүрәҹәјимиз тәгдирдә манатын мәзәннәсиндә нә баш верә биләҹәјинә әмин дејилик. Ҝөрдүјүмүз ишләр 2017-ҹи илдә макроигтисади сабитлијин мөһкәмләнмәси, манатын мәзәннәсинин арзуолунан сәвијјәдә сабитләшмәси, гијмәтләрин сабитлији, инфлјасијанын азалдылмасына һәдәфләниб. Бундан сонра инкишафа кечмәк үчүн кифајәт гәдәр имкан олаҹаг".

 

"20 аја манат 220 фаиз дәјәр итириб"

Игтисадчы Гадир Ибраһимли Мејдан ТВ-јә ачыгламасында баш банкирин фикирләрини мәнфи гијмәтләндириб. О дејиб ки, 20 ајдыр манат дәјәрини итириб вә бу итки 220 фаиз ҹиварындадыр. Давам едән просесин һансы һәддә гәдәр уҹузлашаҹағыны демәк мүмкүн дејил. Һәтта ҹәнаб Рүстәмов да буну тәхмин едә билмир. Анҹаг Азәрбајҹанла мүгајисәдә Ҝүрҹүстанда, Газахыстанда, Ермәнистанда, Русијада јерли валјуталар артыг сабитләшмәјә башлајыб:

"Мәсәлән, Газахыстанын валјутасы 24, Ҝүрҹүстанын валјутасы 30, Ермәнистанын валјутасы 20 фаиз дәјәрини итириб. Русијанын валјутасы әввәл 45 фаиз дәјәр итирди, сонра исә бу рәгәм 15 фаизә енди. Азәрбајҹан манаты исә 220 фаиз иткијә мәруз галыб. Тәбии ки, Ҝүрҹүстан вә Ермәнистанын тәбии еһтијатлары Азәрбајҹанла мүгајисә олуна билмәз.

Амма Азәрбајҹанда һәлә 20 аја јахын давам едән девалвасија баша чатмајыб, малијјә базарындакы сабитлик позулуб".

Игтисадчы билдирир ки, бүтүн бунлар бизнес мүһитинә, әһалинин ҝәлирләринә вә ажиотажа сәбәб олур. Әҝәр проблем јахын вахтларда һәллини тапмаса, өлкәнин малијјә сектору чөкә биләр.

Диҝәр бир игтисадчы Рәшад Һәсәнов һесаб едир ки, Елман Рүстәмовун фикирләри јени дејил, артыг сүбут олунуб вә иҹтимаијјәт тәрәфиндән гәбул едилиб. Бахмајараг ки, һөкумәт 2015-ҹи ил декабрын 21-дә ортаја үзән мәзәннәјә кечидлә бағлы мөвге гојду, амма һәјата кечирилән сијасәт даһа чох тәнзимләнән үзән мәзәннә сијасәти иди:

"Паралел олараг монетар вә фискал сијасәтдә мәһз мәзәннәјә һәдәфләнмиш истигамәт ҝөтүрүлмүшдү. Һәмин истигамәтләр пул күтләсинин азалдылмасы, дөвријјәдә мүмкүн гәдәр манат чатышмазлығы, бүдҹә хәрҹләмәләриндә кәсинтијә ҝедилмәси, банкларын манатла кредит вермәсинин мүәјјән формада ләнҝидилмәсијлә дахили базарларда хариҹи валјута тәләбатына нәзарәти мүмкүн сәвијјәдә горумаг иди. Бүтүн бунлар да өз нөвбәсиндә нормал шәртләр дахилиндә валјута базарларында манатын мәзәннәсинин формалашмасыны әнҝәлләјир".

 

"Мәркәзи Банк вә һөкумәт манатын талеји илә бағлы прогноз вермәкдә чәтинлик чәкир"

Игтисадчы дејир ки, бир чох һалларда информасија тәминаты бахымындан даһа чох мәлуматлы олан Мәркәзи Банк валјутанын ҝәләҹәк динамикасынын прогнозуну даһа асан шәкилдә вермәлидир. Ҝөрүнән одур ки, һазырда психоложи амилләр вә мәзәннәдә нефт амилинин кифајәт гәдәр јүксәк олмасы манатла нәләрин олаҹағыны прогнозлашдырмаларына чәтинлик јарадыр. Әввәлки заманларда да һәјата кечирилән тестләр ону ҝөстәрир ки, психоложи амилләр ҝөзләнилдијиндән артыгдыр:

"Нефт базарында олан гијмәт далғаланмасы Мәркәзи Банк вә һөкумәтин манатын дәјәринин һансы сәвијјәдә гәрарлашаҹағыны демәләринә әнҝәлдир. Она ҝөрә бир чох истигамәтләрдә, хүсусән там либерал мәзәннәјә кечмәклә бағлы чәкинҝән мөвге ҝөтәрирләр".

Рәшад Һәсәнов билдириб ки, сон валјута һәрраҹларынын кечирилмә гајдасы мәрһәләли шәкилдә просесин апарылмасына һәдәфләниб:

"Һәмдә, НефтФондунун 3 милјардајахынманатсахламасыдамараглыдыр. Бу манаты дөвләт бүдҹәсинин бүдҹә мәгсәдинин јеринә јетирмә мәгсәдијлә базарларда конвертасија едиб. Фактики олараг, Малијјә Назирлији фонддан бу вәсаити истәмир, һалбуки, назирлик хәрҹләринин мүәјјән бир гисмини кәсинтијлә иҹра едиб. Бу хәрҹләрдә тәнзимләмәләрин мәгсәдли шәкилдә һәјата кечирилдијини ҝөстәрир. Јәни һансыса формада базарларда әлавә далға јарадаҹаг ки, манат күтләси олмасын вә просесә нәзарәт едилсин".

 

“Ҝәлән ил давам етдирилән сәрт монетар сијасәт дајанмајаҹаг”

Игтисадчы дүшүнүр ки, 2017-ҹи ил 2016 вә 2015-ҹи илләрлә мүгајисәдә сабит кечә биләр. Амма, бу сабитлик һеч дә уғурлу олмајаҹаг:

"Чүнки ҝәлән ил игтисади субјектләр кифајәт гәдәр пассив олаҹаг вә бу ил давам етдирилән сәрт монетар сијасәт дајанмајаҹаг. Бу исә гејри-нефт саһәсиндә игтисади әһвал-руһијјәни мәһдудлашдыран амил олаҹаг. Анҹаг 30 нојабрда ОПЕҸ-ин һасилатын квоталашдырылмасы разылығы давамлы оларса, нефтин гијмәти 55-60 доллар арасында формалашаҹаг.

Бу исә Азәрбајҹан һөкумәтинин маневр имканларыны артыра, манат үзәриндәки психоложи амилләри мүәјјән гәдәр нејтраллашдыра биләр. Бу јолла базарларда сабитлијә наил ола биләрләр. Амма малијјә-банк секторунда ҝәрҝинлик давам едәҹәк ки, бу, ҝәлән ил валјута базарлары үчүн катаклизмләрин јашанмасыны вәд едир".

 

Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр


Нәзәрләринизи ҝөндәрин

Сизин е-маил адресиниз ҝөстәрилмәјәҹәк. Тәләб олунанлар бу “*” әламәтлә ишарәләниб

*

پیام امام خامنه ای به مسلمانان جهان به مناسبت حج 2016
بی کفایتی آل سعود