Мин Ајдан Фәзиләтли Ҝеҹә

Гәдр ҝеҹәләринин әһәмијјәт вә фәзиләти

  • Хәбәрин коду : 836233
  • Мәнбә : Maide
Хүласә

“Гәдр” сөзү лүғәтдә һәр бир шејин мигдарынын өлчүлмәси вә тәјин олунмасы мәнасыны дашыјыр. Јәни инсанларын талеји, мүгәддәраты бу ҝеҹә тәјин олундуғундан “Гәдр” адланмышдыр. “Гәдр” сурәсинин 4-ҹү, еләҹә дә, “Духан” сурәсинин 3 вә 4-ҹү ајәләриндән белә баша дүшүлүр ки, “Гәдр” ҝеҹәси инсанларын талеји һәлл олунур. Јәни Аллаһ-Таала Өз елми илә кимин хошбәхт вә кимин бәдбәхт олмасыны ҝәлән илин “Гәдр” ҝеҹәсинә гәдәр тәјин едир.

Бүтүн заманлар аләмләрин Рәбби олан Аллаһ тәрәфиндән јаранса да, илин бүтүн ајлары, ҝүнләри, ҝеҹәләри вә саатлары Онун гүдрәт нишанәси олса да, бәзи заманлар хүсуси әһәмәијјәт, шәрафәт вә әзәмәтә саһибдир. Һәмин заманлардан бири дә Рамазан ајы, мәхсусән, “Гәдр” ҝеҹәсидир. Исламда “Гәдр” ҝеҹәси кими дәјәрли вә фәзиләтли бир ҝеҹә јохдур. Бу ҝеҹәсинин әһәмијјәт вә фәзиләти о гәдәрдир ки, онун хүсусијјәтләрини ашылајан “Гәдр” адлы мүстәгил бир сурә назил олмушдур.

Ислам һәдисләринә, әсасән, белә еһтимал едилир ки, Рамазан ајынын 19, 21 вә 23-ҹү ҝеҹәләриндән бири “Гәдр” ҝеҹәсидир. Мәхсусән, Рамазан ајынын 23-ҹү ҝеҹәсинин “Гәдр” ҝеҹәси олмасы даһа чох еһтимал едилир.

Гурани-Кәримин ајәләриндән ачыг-ајдын баша дүшүлүр ки, Гурани-Кәрим мүбарәк Рамазан ајында назил олмушдур. Белә ки, “Бәгәрә” сурәсинин 185-ҹи ајәсиндә бујурулур:

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ

“Рамазан ајы елә бир ајдыр ки, Гуран бу ајда назил омушдур.”

Диҝәр тәрәфдән дә “Гәдр” сурәсинин 1-ҹи ајәсиндә бујурулур:

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

“Һәгигәтән, Биз ону (Гураны) “Гәдр” ҝеҹәси назил етдик.”

Бу ајәни “Бәгәрә” сурәсинин 185-ҹи ајәси илә јанашы гојдугда, белә гәнаәтә ҝәлирик ки, “Гәдр” ҝеҹәси мүбарәк Рамазан ајынын ҝеҹәләриндән биринә тәсадүф едир. Амма “Гәдр” ҝеҹәсинин Рамазан ајынын “һансы ҝеҹәси”нә тәсадүф етмәси һагда Гурани-Кәримдә мәлумат верилмәсә дә, мәсумларын кәламларында онун Рамазан ајынын 19, 21 вә јахуд 23-ҹү ҝеҹәләриндән биринә тәсадүф етмәси илә бағлы сөз ачылмышдыр.

Амма бурада белә бир суал гаршыја чыхыр: “Әҝәр Гуран Гәдр ҝеҹәси назил олубса, бәс, Ислам Пејғәмбәринин (с) пејғәмбәрлији дөврүндә мүхтәлиф заман вә мәканларда о һәзрәтә назил олан ајәләр һансы ајәләрдир?

Ҹаваб олараг дејә биләрик ки, Гурани-Кәрим ики дәфә назил олмушдур: биринҹи дәфә Гурани-Кәрим бөтөвлүкдә Ислам Пејғәмбәринин (с) мүбарәк гәлбинә, икинҹи дәфә исә 23 ил әрзиндә, тәдриҹән, ајә-ајә, сурә-сурә назил олмушдур. Бу ики нөв назилолма просеси һагда Аллаһ-Таала Гурани-Кәримдә дә сөз ачмышдыр. Белә ки, “Бәгәрә” сурәсинин 185-ҹи ајәсиндә Гурани-Кәримин Рамазан ајында (Рамазан ајы елә бир ајдыр ки, Гуран бу ајда назил омушдур), “Гәдр” сурәсинин 1-ҹи ајәсиндә исә онун “Гәдр” ҝеҹәсиндә назил олмасындан ачыг-ашкар мәлум олур ки, Гурани-Кәрим бүтөвлүкдә Гәдр ҝеҹәсиндә Ислам Пејғәмбәринин (с) гәлбинә назил олмушдур. Гурани-Кәримин тәдриҹән, ајә-ајә назил омасы һагда исә “Исра” сурәсинин 106-ҹы ајәсиндә белә бујурулур:

وَقُرْآناً فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنزِيلاً

“(Ја Пејғәмбәр!) Биз бу Гураны сәнә һиссә-һиссә вә ајры-ајры охудуг (сурә-сурә вә ајә-ајә назил етдик) ки, ону инсанлара тәләсмәдән јаваш-јаваш охујасан вә Биз ону тәдриҹән (23 ил әрзиндә) назил етдик.”

“Гәдр” ҝеҹәсинин фәзиләти вә бөјүк әһәмијјәтә малик олмасы илә бағлы Аллаһ-Тааланын бу кәламы кифајәт едәр ки, “Гәдр” сурәсинин 2 вә 3-ҹү ајәләриндә Өз Пејғәмбәринә белә бујурур:

وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ

“(Ја Пејғәмбәр!) Сән нә билирсән ки, Гәдр ҝеҹәси нәдир?! Гәдр ҝеҹәси мин ајдан даһа хејирлидир!”

Бу ајәјә әсасән, әҝәр бир шәхс Гәдр ҝеҹәсини ибадәтлә мәшғул оларса, онун бу ҝеҹәдәки ибадәти мин ајын (тәгрибән 84 ил) ибадәтиндән үстүн вә фәзиләтли олар.

“Гәдр” сөзүнүн мәнасы вә онун бу адла адландырылмасынын сәбәбинә ҝәлдикдә исә, “Гәдр” сөзү лүғәтдә һәр бир шејин мигдарынын өлчүлмәси вә тәјин олунмасы мәнасыны дашыјыр. Јәни инсанларын талеји, мүгәддәраты бу ҝеҹә тәјин олундуғундан “Гәдр” адланмышдыр. “Гәдр” сурәсинин 4-ҹү, еләҹә дә, “Духан” сурәсинин 3 вә 4-ҹү ајәләриндән белә баша дүшүлүр ки, “Гәдр” ҝеҹәси инсанларын талеји һәлл олунур. Јәни Аллаһ-Таала Өз елми илә кимин хошбәхт вә кимин бәдбәхт олмасыны ҝәлән илин “Гәдр” ҝеҹәсинә гәдәр тәјин едир. “Гәдр” сурәсинин 4-ҹү ајәсиндә бујурулур:

تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ

“О ҝеҹә мәләкләр вә Руһ (Ҹәбраил вә ја мәләкләрдән үстүн вә шәрәфли олан башга бир варлыг)) Рәббинин изни илә (һәмин ҝеҹәдән ҝәлән илин Гәдр ҝеҹәсинәдәк дүнјада баш верәҹәк) һәр бир иш(ин тәгдир, тәнзим вә тәсбит едилмәсин)дән өтрү јерә енәрләр.”

“Духан” сурәсинин 3-4-ҹү ајәләриндә дә белә бујурулур:

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ

“Биз ону мүбарәк бир ҝеҹәдә (Гәдр ҝеҹәсиндә) назил етдик. Биз (о китаб васитәсилә кафирләри Өз әзабымызла) горхудуруг! Бүтүн мөһкәм ишләр (илин һадисәләри) о ҝеҹә һөкм (вә ајырд) олунур.”

Бәзиләринин нәзәринҹә, “Гәдр” ҝеҹәси чох гијмәтли вә фәзиләтли ҝеҹә олдуғу, еләҹә дә, бу ҝеҹәни еһја сахлајыб Аллаһа ибадәтлә кечирән шәхсин Аллаһ-Таала дәрҝаһында гәдир-гијмәти вә дәрәҹәси уҹа олдуғундан һәмин ҝеҹә “Гәдр” дејә адланмышдыр.

Аллаһ-Таала “Гәдр” сурәсинин сонунҹу ајәсиндә белә бујурур:

سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ

“О ҝеҹә дан јери сөкүләнә гәдәр һамы саламатлыгда вә (Аллаһын) рәһмәт(ин)дә олар. Вә (о ҝеҹә мәләкләрин јер үзүндәки мәсум шәхси вә салеһ бәндәләри) саламлама ҝеҹәсидир.

Бир сөзлә, “Гәдр” ҝеҹәсиндә һәм Гурани-Кәрим назил олуб, һәм дә о ҝеҹәнин ибадәти мин ајын ибадәтиндән үтүндүр. О ҝеҹә һәм хејир-бәрәкәтли бир ҝеҹәдир, һәм дә мәләкләр јер үзүнә назил олараг мөминләри саламлајырлар. (“Тәфсир-нүмунә”, Ајәтуллаһ әл-үзма Насир Мәкарим Ширази, 27-ҹи ҹилд, сәһ. 180-187.)

Рза Шүкүрлү



Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр


Әлагәдар Мөвзулар

Нәзәрләринизи ҝөндәрин

Сизин е-маил адресиниз ҝөстәрилмәјәҹәк. Тәләб олунанлар бу “*” әламәтлә ишарәләниб

*

پیام امام خامنه ای به مسلمانان جهان به مناسبت حج 2016