Талыш Халгынын Милли Ирси Һаггда Тәдгиг Апаранлар

Унудулмаз Алим вә Шәхсијјәт - Борис Всеволодовыч Мүллер! – Видео

Совет дөврүнә гәдәр Русија Империјасынын Түркијә, Иран вә бир чох Әрәб өлкәләриндә сәфир вә консуллуг вәзифәләрдә чалышмыш вә орадакы онларла вә јүзләрлә халгларла тәмасда олмуш вә онлары тәдгиг етмиш, Совет дөврүндә исә Гафгаз, түрк-татар, фарс,тат,осетин,таҹик вә с. халгларын дил вә етнографијасыјла мәшғул олмуш бу дилшүнас-етнограф-һүгугшүнас алими Талыша бағлајан нә иди??? Ахы,


Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлији: 1877-ҹи илин бу ҝүнүндә - 31 октјабрда Москвада ҝөркәмли зијалы-алим аиләсиндә доғулмуш алман әсилли Б.В. Мүллер биринҹи дүнја савашындан сонра алманлара гаршы мөвҹуд тәгиб вә репрессијалардан сонра сојадыны Миллер илә әвәзләмәли олду... Бу әфсанәви Алим вә Шәхсијјәт барәдә кифајәт гәдәр аз рәсми мәлуматлар нәшр едилсә дә бир чох халгларын, о ҹүмләдән, Талышларын дилиндән һеч вахт дүшмәмишдир... Һәтта халг гәһрәманыны бир чох ујдурма һекајәләри илә дә јаддашлара һәкк етдирмишди...

Ҝөрәсән, бу рус-алман әсилли алимә бу гәдәр халг севҝисинин сирри нә иди??? Совет дөврүнә гәдәр Русија Империјасынын Түркијә, Иран вә бир чох Әрәб өлкәләриндә сәфир вә консуллуг вәзифәләрдә чалышмыш вә орадакы онларла вә јүзләрлә халгларла тәмасда олмуш вә онлары тәдгиг етмиш, Совет дөврүндә исә Гафгаз, түрк-татар, фарс,тат,осетин,таҹик вә с. халгларын дил вә етнографијасыјла мәшғул олмуш бу дилшүнас-етнограф-һүгугшүнас алими Талыша бағлајан нә иди??? Ахы, о, ҹәми ики дәфә - 1902-дә - бир ај јарым(јајда) вә 1925-дә ҹәми бир ај (10 авг.-10 сент.), јәни, тәхминән 70-80 ҝүн Талышда олмушду... Бунунла белә, Талыша һәср етдији ики ириһәҹмли - “Талишскије тексты”(1930) вә “Талышскиј јазык”(1953) елми монографијалары –јүзләрлә диҝәр нәһәнҝ елми әсәрләрилә мүгајисәдә бәлкәм дә онун елми тәдгигат јарадыҹылығынын ән јүксәк зирвәси иди... Б.В.Миллер 1929-ҹу илдә Азәрбајҹанда бир чох диҝәр милли-етник мәктәбләрлә јанашы, талыш дилли мәктәбләрин ачылышыны вә талыш дәрсликләринин чапыны мин бир севинҹлә гаршыламыш вә дәрликләрлә бағлы бир чох елми төвсијјәләрини дә дәрслик мүәллифләринә (әсасән дә Зүлфүгар Әһмәдзадәјә) ҝөндәрмишдир. Әлбәттә ки, Б.В.Миллер бу Халг севинҹинин һеч дә чох чәкмәјәҹәјини билирди... Вә јахшы билирди ки, јахын, дәһшәтли бир ҝүндә она да бу халгын вә дилинин давамлы тәдгигини гадаған едәҹәк вә онларла јахынлары репрессијаја мәруз галаҹаглар... Москва Дөвләт Университетинин танынмыш алим-профессору кими елә өзү дә бир мүддәт Татарыстанда, сон һәјат илләрини исә Калуга областынын Медын шәһәриндә кечирмәли олаҹаг... Өмрүнүн сон бир нечә илләриндә мин-бир чәтинлик вә хәстәлыкләрлә үзләшән Б.В.Миллер тәләбәләринә (әсасән Лия Пирејко (Лиа Пирејко)ја) Талышын тәдгигинин давам етдирмәсини вәсијјәт едир... Талышын аз гала һәр кәндини, дағ вә мешәләрини, чај вә суларыны сәјаһәт етмиш, дилини, тарихини, мәдәнијјәтини мин бир севҝи вә мәһәббәтлә тәдгиг етмиш Борис Всеволодович Миллеринин мәзарыны тапыб вә зијарәт етмәк ушаглыг арзумуз иди... Шүкүр Аллаһа ки, кичик бир тәсадүф (әслиндә исә Илаһи һикмәт) сајәсиндә онун Русијанын хејли кичик - Медын адлы шәһәриндә дәфн едилдијини өјрәниб, өз шәхси вәсаитимизлә дә ораја үз тутдуг... 27 ијул 2011-ҹи илдә, јерли шәһәр рәсмиләринин, о ҹүмләдән, “Зарја” гәзетинин баш редактору ханым Ирина Булкинанын көмәјилә Б.М.Миллерин мәзарыни тапдыг (бу барәдә һәмин гәзетдә јазы да чап олунуб)... 1932-1957-ҹи илләрдәки Медын бағ евиндә дә олдуг вә о евдә 80-85 јашлы нәвәси проф. Сомик Наталја Михајловна вә әри ҝенерал-академик Валентин Василевич Сомиклә илә вә д. јахынларыјла дә ҝөрүшдүк... Ханым Сомик Наталја Михајлова илә ҝөрүшәркән, онун - “...нәһајәт ки, Бабамын - ҝәләҹәк талејиндән хејли нараһат олдуғу севимли бир халгынын - Талышларын ҹанлы бир нүмајәндәсини ҝөрмәк сәадәти мәнә дә нәсиб олду...” сөзләри исә бизи лап гәһәрләндирди...

РуһуншадолсунәзизДоствәУстадымыз! Сәни унутмаға һаггымыз јохдур!!! П.С. Ашағыдакы видеода: Б.В.Миллерин мәзарынын зијарәти...

Мәгалә ријазијјат елимләр намизәди Һилал Мәммәдов тәрәфиндән јазылыб вә фејсбукда шәхси сәһифәсиндә јерләшдирилиб.

 

https://www.facebook.com/hilal.mamedov.3/videos/2196658523686865/

 

Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр


Нәзәрләринизи ҝөндәрин

Сизин е-маил адресиниз ҝөстәрилмәјәҹәк. Тәләб олунанлар бу “*” әламәтлә ишарәләниб

*

Имам Хаменеи ҹәнабларынын Һәҹҹ мәрасими мүнасибәтилә Ислам Дүнјасына мүраҹиәти
We are all zakzaki
Һәзрәт Пејғәмбәрдән (с) башга Әзрајыл (ә) һеч кәсдән руһуну гәбз етмәк үчүн иҹазә алмајыб (Һәдис)
Дүнја Әһли Бејт (ә) Ассамблејасы Мјанмадакы Мүсәлманларын сојгырымыла бағлы бәјанат Верди